Giới thiệu chung
Lâm Đồng là một tỉnh miền núi ven biển nằm ở vùng Nam Trung Bộ, miền Trung Việt Nam. Lâm Đồng có diện tích: 24.233 km², là tỉnh lớn nhất Việt Nam; dân số: 3.872.999 người, xếp thứ 12; GRDP 2024: 319.878.839 triệu VNĐ, xếp thứ 8; thu ngân sách 2024: 27.190.308 triệu VNĐ, xếp thứ 14; thu nhập bình quân: 59,36 triệu VNĐ/năm, xếp thứ 14.
Sau sáp nhập tỉnh, Trung tâm hành chính hiện nay đặt tại thành phố Đà Lạt (cũ). Vị thế địa lý của tỉnh vô cùng đặc biệt, trải dài từ cửa ngõ Tây Nam của Tây Nguyên, có đường biên giới với Campuchia, đến dải bờ biển dài 192 km ở phía Đông. Sự kết hợp này mang lại cho Lâm Đồng một lợi thế độc nhất, kiến tạo nên hành lang kinh tế kết nối "rừng vàng" và "biển bạc", mở ra cơ hội phát triển toàn diện và bền vững.
Vị trí thuận lợi
Giao thông đường bộ: Các tuyến quốc lộ huyết mạch như QL1A (dọc duyên hải), QL14 (đường Hồ Chí Minh), QL20 (nối TP.HCM - Đà Lạt), QL27, QL28, QL55 tạo thành một mạng lưới xuyên suốt, kết nối tỉnh với TP.HCM, Đông Nam Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và các tỉnh Tây Nguyên. Dự án cao tốc Dầu Giây - Liên Khương và các tuyến cao tốc ven biển trong tương lai sẽ là động lực phát triển đột phá.
Giao thông hàng không: Sân bay quốc tế Liên Khương là cửa ngõ hàng không quan trọng của cả vùng, kết nối với nhiều tỉnh thành trong nước và quốc tế. Sân bay Phan Thiết đang được xây dựng sẽ mở ra cánh cửa mới cho du lịch và vận tải hàng hóa ven biển.
Đường biển: Là một tỉnh duyên hải có vùng biển rộng, bờ biển dài 192 km, có hải đảo và nằm cạnh đường hàng hải quốc tế. Hiện tại, cảng biển Phú Quý đã xây dựng xong, tiếp nhận tàu 10.000 tấn ra vào. Cảng Phan Thiết đang được xây dựng tiếp nhận tàu 2.000 tấn. Tỉnh có nhiều cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và tiềm năng phát triển cảng biển nước sâu, phục vụ cho ngành thủy sản, công nghiệp và xuất khẩu.
Đường sắt: Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua khu vực ven biển của tỉnh. Dự án khôi phục tuyến đường sắt Phan Rang - Đà Lạt đang được nghiên cứu, hứa hẹn sẽ trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo.
Tiềm năng phát triển du lịch
Từ sự kết nối giữa núi rừng Tây Nguyên và bờ biển duyên hải, Lâm Đồng mới trở thành một trong những địa phương sở hữu tài nguyên du lịch đa dạng bậc nhất cả nước.
Vùng cao nguyên: Đà Lạt tiếp tục là thương hiệu du lịch quốc gia. Phía tây tỉnh, Công viên địa chất với hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á và hồ Tà Đùng, được ví như “Vịnh Hạ Long trên Tây Nguyên”, đang trở thành những điểm đến nổi bật.
Vùng duyên hải: Phía đông, vùng biển đem đến màu sắc riêng biệt với các trung tâm du lịch Phan Thiết - Mũi Né, đặc khu Phú Quý... kết hợp giữa các khu nghỉ dưỡng đẳng cấp và nét văn hóa làng chài truyền thống.
Di sản văn hóa: Tỉnh còn sở hữu các di sản như không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Mộc bản Triều Nguyễn, Khu dự trữ sinh quyển Thế giới LangBiang... tạo nên những sản phẩm du lịch đặc sắc.
Tiềm năng phát triển nông lâm nghiệp
Tỉnh Lâm Đồng là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về một số sản phẩm nông nghiệp như: Hoa, rau, chè, cà phê, lụa tơ tằm, cá nước lạnh. Là vùng kinh tế nông nghiệp hàng hóa hiệu quả cao, sinh thái hữu cơ công nghệ cao, nông nghiệp thông minh và tuần hoàn, quy mô lớn.
Với hơn 1 triệu ha đất nông nghiệp, bao gồm các hệ sinh thái nông nghiệp đặc trưng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, Lâm Đồng mới có điều kiện lý tưởng để phát triển nông nghiệp thông minh, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao. Từ mô hình nhà kính trồng rau hoa đến nông nghiệp số, địa phương đang từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, gắn với thị trường xuất khẩu.
Tiềm năng phát triển công nghiệp
Ngành công nghiệp bô xít - alumin - nhôm sẽ là một trụ cột kinh tế trọng yếu của tỉnh Lâm Đồng mới. Với trữ lượng bô xít ước tính trên 5,4 tỷ tấn nguyên khai, nắm giữ gần một nửa tài nguyên bô xít của cả nước. Hiện hai dự án lớn là Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng và Nhà máy Alumin Nhân Cơ , do Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) vận hành, mỗi năm cho ra khoảng 650.000 tấn alumin/nhà máy.
Ngoài ra, một số dự án bô xít khác đang được xúc tiến, kỳ vọng sẽ nâng công suất alumin lên gấp nhiều lần. Nhờ vào sự kết nối với hệ thống cảng biển Kê Gà, các tổ hợp công nghiệp bô xít - nhôm tại đây có thể khép kín chuỗi giá trị từ khai thác, chế biến đến xuất khẩu. Theo chiến lược của TKV, từ nay đến 2045, sản lượng alumin có thể đạt 6 triệu tấn/năm, với mục tiêu sản xuất được nhôm thỏi ngay trong nước, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.
Tiềm năng phát triển kinh tế biển
Với 192 km đường bờ biển, ngư trường 52.000 km² và hệ thống đảo ven bờ phong phú, địa phương đang định hướng phát triển bền vững kinh tế biển kết hợp bảo tồn sinh thái, bao gồm năng lượng tái tạo (điện gió, điện sóng), sản xuất hydro xanh, công nghiệp công nghệ cao ven biển và du lịch biển đảo. Vùng ven biển của tỉnh Lâm Đồng mới đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% vùng biển được bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời nâng cấp cảng biển, hệ thống logistics và trồng rừng ven biển nhằm ứng phó biến đổi khí hậu.